ADIMEN EMOZIONALERA SARRERA

Azken urte hauetan gorakada handia izan du adimen emozionalaren inguruko interesak. Adimen emozionala da antzeko gaitasun intelektuala izanik, hainbat arlotan lorpen gehiago edo gutxiago izatea eragiten duena.

Daniel Golemanen “Inteligencia Emocional” liburua best-sellerra bihurtu zen argitaratu zenean. Ideia berritzaile bat proposatzen da bertan, eta dio emozioen kudeaketa egokia erabakigarriagoa dela bizitzan lorpenak izateko, koefiziente intelektuala baino. Idazlearen esanetan:

“Emozioak indartsuak dira, eta horiek menderatzea da adimen emozionala”

Adimen emozionala modu egoki batean lantzeko beharrezkoa da ondorengo ideiak jorratzea:

  • Auto-ezagutza eta kontrola. Zer gertatzen zaigun eta zergatik gertatzen zaigun ezagutzeko.
  • Gure inguruko pertsonak hobeto ulertzeko, eta beren emozio zein jarreren aurrean modu egokiagoan jokatzeko.
  • Gizarte-erlazioak. Benetako lotura zintzoak ezartzeko, eta gizarteko hainbat arlotan modu aktiboan parte hartzeko.
  • Eragin pertsonalak. Beren jokaeren bidez gainontzekoak inspiratzeko gaitasuna dute.
  • Ikusepegia menderatzea. Egiazkotasuna transmititzen du, jokaera eta ideiak bat datozelako proposatzen den filosofiarekin.

Bakoitzak arlo horiek lantzeko eta emozioen aurrean ditugun gaitasunak aztertu ahal izateko, ezinbestekoa izango da momentu oro barneko emozioez kontziente izatea. Modu horretan emozio horiek indartzaileak edo mugatzaileak diren aztertu ahal izango dugu, eta kudeaketa egoki bat aurrera eramateko tresnak landuko ditugu.

Zer dago emozioen aurretik eta zer ondoren? Beharrezkoa da emozioak bultzatzen dituzten sinesmen eta pentsamenduak ezagutzea. Zerbaiti (edo norbaiti) buruz daukagun sinesmenak pentsamendu zehatz bat dakar, eta horrek aldi berean emozio zehatz bat eragiten digu. Horregatik, sinesmenak aldatzea lortzen badugu, gure pentsamenduak ere aldatuko lirateke, eta ondorioz, emozioak ezberdinak izango lirateke. Beraz, aurretik dagoena alda dezakegu emozioetan eragin ahal izateko.

Beste aukera, emozioa jasan ondorengo jarrera lantzea da, eta auto-ezagutza eta norbere buruaren kontrolean oinarritzen da. Behin emozioa sentitu dugula, horren aurrean hartzen dugun jarrera besterik ez da geratzen, eta jarrera horren eraginak. Gure buruarekiko ezagutza badugu, gure jarrera kudeatzeko gai izango gara emaitza egokiak lortzeko. Ez badugu ezagutza gaitasun hori, aldiz, gure emozioek menderatuko gaituzte eta ez gara gure jarrera kontrolatzeko gai izango. Ondorioz, hartutako jarrerek askotan nahi ez ditugun eraginak izango dituzte.

Emozioa antzematea, emozioa onartzea eta emozioa kudeatzea dira jarraitu beharreko hiru pausuak hazkuntza-prozesu honetan, eta horietako bakoitza landu beharko dugu ariketen bidez.

  • Gai al zara momentu honetan sentitzen ari zaren emozioa antzemateko?
  • Gai al zara emozio hori idatzi, izena jarri eta adjektibo batzuen bidez deskribatzeko?
  • Gai al zara emozioa gorputzeko zein ataletan sentitzen duzun zehazteko?
  • Zein da emozioaren intentsitatea?
  • Emozio horrek indartu edo ahuldu egiten zaitu?
  • Nola jokatuko duzu emozio horrek aurrean?

Nire tailerretan igeriketa erabili ohi dut adibide gisa. Asko gustatzen zait adibide hau, izan ere, oinarrian igeri egiten ikasteko prozesua bat dator emozioen kudeaketa prozesuarekin. Igeri egitearen inguruan asko irakur dezakegu, igeriketako bideo ugari ikus ditzakegu, igeri egiteko teknika egokiak azaltzen dituen hitzaldietara joan gaitezke, eta igeri egiten irakatsiko digun irakaslerik hoberena ere izan dezakegu.

Baina… ez dugu inoiz benetan igerian ikasiko uretara sartu eta busti arte. Ez dugu igerian ikasiko ura hotza edo beroa dagoen sentitu arte, burua ur azpian sartzeko gai izan arte, eta uretan aurrera goazela ikusi eta gure buruaz harro sentitu arte. Hobeto edo okerrago egingo dugu igeri, baina uretara sartu eta gure gorputza igerian sentitu arte ezinezkoa da igeri egiten ikastea.

Bai igeri egiten baita emozioak kudeatzen ikasteko garai egokiena haurtzaroa da. Orduan da ikasketarako irekien gauden momentua, blokeo eta beldur gutxien ditugun garaia. Hala ere, inoiz ez da berandu. Pertsona asko ezagutzen eta laguntzen ditut  igeriketa zein emozioen munduan heldutan murgildu direnak, eta aurrerapen handiak lortu dituztenak.

Ikus dezakezunez, artikulu honen helburua uretara salto egitera animatzea da, gure burua busti, egunerokotasuneko emozio horiek sentitu, eta gure zoriontasunerako modu eraginkorrenean kudeatzea. Horretarako, zure jarrera eta parte hartzea oso baliagarria izango da, baina ez da ezinbesteko baldintza bat. Hitz egin nahi ez dugunean edo ekintzaren batean parte hartu nahi ez dugunean ere, gure barnea zerbait azaltzen ari zaigu. Eta zerbait hori interpretatu eta kudeatzeko gai izanez gero ere aurrera egin ahal izango dugu.

Beraz, edozein modutan, parte hartzeak, galdetzeak, entzuteak, edo besterik gabe gainontzekoak babesteak, gure barnearekin konektatzea baimenduko digu, guri soilik dagokigun barnealde horrekin konektatzea. Eta horren aurrean hartuko dugun jarrera erabakitzea ere guri soilik dagokigu. Orain arte bezala jarraitzea erabaki dezakegu, edo aldaketaren bat egitea ere bai.

Emozioen mundua interesatzen bazaizu eta informazio apur bat nahi baduzu, hemen gomendio batzuk:

Nola ez, liburu batzuk. Zer litzateke mundua libururik gabe!:

  • “Inteligencia emocional”, Daniel Goleman.
  • “Inteligencia emocional 2.0”, Travis Bradberry.
  • “El principito se pone la corbata”, Borja Vilaseca.

Ondorengo pelikula hauek ere gomendagarriak dira arratsalde goxo bat igaro eta gainera emozioen inguruan apur bat ikasteko:

  • “El discurso del Rey”. Beldur eszenikoak eragindako emozio eta beldurren kudeaketa azaltzen du.
  • “Jerry Maguire”. Bi pertsonaien emozio-kudeaketa eta gaitasun sozialen lanketa azaltzen du, beren bertsiorik onena lortzeko.
  • “Cadena perpetua”. Garrantzitsuena ez da gertatzen zaiguna baizik eta gertatzen zaigun horrekin egiten duguna.

Hainbat ospetsuren esaldiek ere askotan lagun gaitzakete gure burua bideratzen. Adibidez:

  • “Bizitza guztia norbait izan nahian, eta gaur norbait naiz, baina ez naiz ni”. Wayne Dyer.
  • “Mundu guztia baztertzen da nora doan argi daukan pertsona bat pasatzen ikustean”. Antoine de Saint-Exupery
  • “Mendera ezazu zure garuna edo berak menderatuko zaitu zu”. Horacio.

Guzti horrekin, nire helburua gure emozioen inguruko ideia argi bat jasotzea da. Nola sortzen diren, zein diren indartzaileak eta zein mugatzaileak, nola joka dezakegun emozioen aurrean… eta, batez ere, norbera bere emozioen jabe izatea. Izan ere, emozioak norberarenak dira, norberak sortuak, eta norbera munduko pertsonarik zoriontsuena edota zorigaitzena bihurtzeko ahalmenarekin.

Espero dut aurrerakin honek landu dezakegunaren inguruko ideia bat eman izana, eta barnealdean emozioen kudeaketaren bidea ekitera bultzatuko gaituen sugar bat piztu izana. Laguntzarik behar izanez gero, kontakta nazazu zalantzarik gabe: www.luisoiarzabal.eus

ALDAKETA PERTSONALA BIRIBILGUNETIK ATERATZEKO

Krisi egoerek beti aukera berriak eskaintzen dituzte. Hau da, krisialdia aldaketa da, eta aldaketek beti sortzen dituzte aukera berriak. Betiere gure jarrera egokia bada, noski.

Horren aurrean nire proposamena aldaketa pertsonala da. Egoerarekin borrokan ibili beharrean, egoera egokitu eta gure aldeko ahal den etekin handiena lortzea. Horretarako adimen emozionala izatea eta bere baitan jokatzea beharrezkoa da, eta horrek errespontsabilitatea eskatzen du.

Azken urteetako egoera lasai eta komodoak, kontsumismoak, diru errazak eta abarrek narkotizatu egin gaituzte. Norberaren indarra eta gaitasunak estali eta ardien moduan jokatzera ohitu gara, eta ahaztu egin zaigu lehoiak garela, badugula zailtasunetatik ateratzeko gaitasuna.

Jende asko da krisialdia pasa eta lehengo egoera noiz bueltatuko den zain geratzen dena. Baina konturatu behar gara ez dela bueltatuko,eboluzioa etengabeko da, egoera berri batean sartu gara eta zenbat eta azkarrago moldatu egoera horretara hobe. Aldatzeko garaia da, eta aukera ederra daukagu aurrean askatasunez, errespontsabilitatearekin eta bizitzari zentzua emanez bizitzeko.

Aurrera begiratzeak askotan beldurra sortarazten digu, baita estresa ere. Gure bizitzan egin ditugun aurrerapauso nagusienek ziur kezka eta beldurra eragin zigutela bere momentuan, eta seguruenik gaur egun erabaki horietaz oso harro gaudela. Esaterako, ikasketak erabaki, lagunak aukeratu, ezkondu, seme-alabak izatea erabaki, etxea erosi, lanez aldatu, eta abar.

Erabaki zailen bat hartzeko momentuan lehoi baten moduan jokatzen al duzu, edo kikildu egiten al zara? Nola sentitzen zara erabaki zail horiek hartu ondoren? Zu zeu sentitzen al zara momentu horretan?

Lehen esan dugun bezala, oso ohikoa da etorkizunarekin kezkatuta eta iragana burutik kendu ezinik egotea. Baina modu horretan esku artean dugun oraina bizitzeari uzten diogu, eta horixe da daukagun bakarra, oraina. Iragana pasa da, eta etorkizuna ez dakigu iritsiko den. Orain dugu aukera gure etorkizuna idazteko eta martxan jartzeko, gaur landatzen duguna izango da bihar fruitua emango duena.

Martxan dauden pertsonak ilusioz beteta egoten dira. Ez dakite zer etorriko den gero, baina argi daukate nolako bizitza nahi dute, argi dauzkate helburuak, eta hori lortzeko lanean dihardute. Hori norberaren errespontsabilitatea da, norberaren esku dagoen zerbait da. Ezin da politiko, irakasle, guraso edo beste edonorrengan eskuordetu.

Norberaren esku dago norbere etorkizuna gaur bertan idazten hastea. Horretarako garrantzitsua da helburuak eta eman beharrezko pausuak ezagutu eta argi izatea. Izan ere, nora goazen jakinda errazagoa da bideari ekitea. Egin beharreko hori dena delakoa dela ere, jarri gaitezen martxan eta ekin diezaiogun bideari.

Beraz, hausnarketarako momentu egokia da. Hainbat arlo azter ditzakegu: nola irabazten dugu dirua eta nola gastatzen dugu, zer baliabide dauzkagu eta nola erabiltzen ditugu, nolako bizitza daukagu eta nolakoa izatea gustatuko litzaiguke, nola sentiarazten gaituzte dauzkagun erlazioek, eta abar luze bat. Arlo guzti horietaz kexaka ibiltzeko ohitura daukagu (lana, bikotea, seme-alabak, lagunak, familia, politikoak…). Nire galdera ondorengoa da: Nork aukeratu du hori guztia? Guk geuk. Eta orduan, nor da erruduna? Errazena gure erruak eta ezinegonak gainontzekoei leporatzea da, eta zaila suertatzen zaigu gure bizitzaren jabe izatea.

Esan bezala, oso garrantzitsua da helburu bat izatea eta gaurtik hasita pauso txikiak ematea helburu hori lortzeko.Arabiar esaera zahar batek zera dio:“zerbait nahi duenak bilatuko du modua, beste guztiek berriz aitzakiak bilatuko dituzte”.

Liburu hau bere bizitzaren gidaritza hartu nahi duten pertsonei zuzenduta dago. Bakoitzaren egoerak, aldaketak eta erabakiak norberaren fruitu izan behar dute, norberak izan behar du bere bizitzaren gidari, eta jarrera horrekin jokatzeak abantaila ugari eskaintzen ditu. Adibidez, norbere bizitzaren errespontsabilitatea hartzea, autoestimua lantzea, norberak erabakitzea aldaketak eta ez alderantziz, bizitzaz gehiago gozatzea, osasuntsuago egotea, negar gutxiago eta barre gehiago egitea, eta abar.

Zorionez,egunetik egunera beren bizitzaren jabe diren pertsonen multzoa handitzen ari da, modan jartzen ari da norberak bere buruaren ardura izatea. Baita norberak bere bizitza lantzea eta ingurukoei laguntzea ere. Bizitzak azkenean langileak goraipatzen ditu, eta ez aitzakiatan itotzen direnak.

Hemen duzu galdera garrantzitsu sorta bat: Zure esku dagoen zer aldatuko zenuke zure bizitzan? Zein litzateke egoera egokiena? Zergatik ez duzu oraindik aldatu? Zer pauso eman ditzakezu aldaketarako? Noiz hasiko zara?

NOLAKOA ZARA ZU?

Ez bazara konponbidearen parte, arazoaren parte zara. “Ez da erraza“, “ni horrelakoa naiz“, “helduegia naiz horretarako“, “ez dut denborarik“, “zuretzat erraza da, baina nire egoeran egongo bazina…“, “Nire nagusia/bikotea/bazkidea/irakaslea ezagutuko bazenu…“. Zenbatetan erabiltzen ditugu horrelako aitzakiak? Etengabe entzuten dira horrelako esaldiak, izan ere, guztioi iruditzen zaigu gure kasua berezia dela, edo gainontzekoek baino arrazoi gehiago dugula, baina ez da hala.

Zerbaiten inguruan kexatzea gure ezinegona eta mina kanporatzeko modua da, eta norbaitek gure ordez arazoak konpontzeko nahia adierazten du. Horren aurrea, nire galdera ondorengoa da: Zertan hobetu da gure egoera kexatu ondoren? Kexatzeak laguntzen al digu? Hala bada, ados, kexatu. Baina, kexatu ondoren martxan jarriko gara? Zerbait egingo dugu?

Badago jendea pentsatzen duena politikoak, banketxeak, sindikatuak eta beste hainbat direlaberen arazoen konponbidea bilatzeko arduradurak. Eta sentitzen dut, baina berri txar bat daukat pertsona horientzat: ez da gertatuko. Nahikoa dute beren lana egin eta berentzako konponbideak bilatzen, eta begira nola doakien.

Norberak topatu behar ditu norbere arazoen konponbideak, eta garrantzitsua da hori lehenbailen konturatu eta hala dela onartzea.

Bi motako pertsonak daude:

  • Arazo eta kezketan oinarritzen direnak. Kexatan murgildurik bizi dira, eta egoera beren aldekoa denean soilik sentitzen dira ondo.
  • Konponbide eta aukeretan oinarritzen direnak. Beren esku dauden aukerak topatzea dute helburu. Esker onekoak dira, eta ez dute beste munduko ezer behar bizitzarekin pozik eta eskertuta egoteko.

Psikologoek egindako hainbat ikerlanetan ikusi da esker onekoa izatea oso garrantzitsua dela bizi-kalitate fisiko zein emozional ona izateko. Pertsona horiek erlazio hobeak izaten dituzte, eta osasuntsu eta zoriontsuagoak izaten dira. Gainontzekoei laguntzeko borondate gehiago eta bizitzeko ilusio gehiago azaltzen dituzte. Esaterako, bizitzea, aldi berean hain handi zein txikia iruditzen zaiguna, esker onekoa izateko nahikoa arrazoi da.

Horren inguruan hausnartzea da nire gomendioa. Gure jarrera nolakoa izaten den aztertu, eta beharrezkok bada hobetzeko plan bat egitea. Eta garrantzitsuena, plan hori martxan jartzea. Modu horretan askatasuna berreskuratzeko aukera izango dugu, gure borondatearen jabe izateak indarra eta boterea emango baitigu. Ez dugu denbora alferrikako kexetan igaroko, baizik eta gure esku dauden konponbideak bilatzen. Ez dugu gainontzenkoek gure arazoen konponbideak bilatzeko zain egon beharko. Gure bizitzaren gidari bihurtuko gara modu horretan, daramagun norabidea gure baitakoa izango baita, eta hazi egingo gara.

Hala ere, hori guztia esan ondoren bada jende asko onartzen duena jarrera aldaketa bat beharrezkoa dela, baina ez direnak martxan jartzen.  Eta zer gertatzen da orduan?

Victor Kuppersmaisu handiak dio pertsonaren balioa formula honekin adierazten dela:

Balioa= (Ezagutza + abilezia) x jarrera

Lanean, ikasketetan, baita bizitzan ere ezagutza ezinbestekoa da, eta abilezia ere beharrezkoa da. Argi dago bi ezaugarri horiek pertsona baten balioa sustatzen dutela. Baina norberaren jarrerak balio hori biderkatzen du. Ezagutza eta abilezia gutxiago izanda ere, jarrera egokia daukan pertsonaren balioa neurtezina da.

Ez bagara gu geu gure bizitzaren gidari eta ez badugu gure erabakien errespontsabilitatea hartzen, beste norbaitek egingo du lan hori gure ordez. Baina beti ere berari gehien komeni zaion moduan.

Honen aurrean mezu garrantzitsu bat zabaldu nahiko nuke: konponbidea gure barnean dago. Egoera bati konponbiderik topatu nahi badiogu, gure esku dagoen horretan jarri behar dugu arreta. Lagungarri izango zaigu baikorrak diren pertsonez inguratzea, eta agian beharrezkoa izango da emozionalki lotuta mantentzen gaituzten arlo edo pertsonengandik urruntzea. Aske izan behar gara, eta ezinbestekoa da gainera, gure buruarengan sinestea. Laguntza behar dugunetan, ez dugu dudarik egin behar eta laguntza eske joan behar gara, normaltasunez.

Ziur naiz zuk duzula zure ametsak egia bihurtzeko giltza, baina horretarako jarrera egokia eta esker ona ezinbestekoak dira. Zailtasun eta topatuko dituzu kanpoan, baina oztopo handienak zure barruan daude.

Hemen dituzu galdera garrantzitsu pare bat: Zenbat aldiz esan duzu gaur mila esker edo eskerrik asko? Zertan aldatu nahiko zenuke zure jarrera?

INGURUA: ESAIDAZU NOREKIN ZABILTZAN ETA ESANGO DIZUT NORA IRITSIKO ZAREN

Nola baldintzatu ditzake gure inguruak gure bizitza eta ametsak? Gure inguruan zein dagoen ezagutzea oso garrantzitsua da jakiteko zer egin nahi dudan eta norekin partekatu nahi ditudan nire ametsak.

Gaur egun, inguruko iritziek asko baldintzatzen gaituzte. Gure bidean aurrera bultzatzeko indarra daukate, baina zulora bidaltzeko indarra ere badaukate. Ez litzateke astakeria izango esango banu bakoitza bere inguruarekin pasatzen duen denboraren  ispilu bihurtzen dela. Horren aurrean, norberaren lana inguru hori ezagutu eta onartzea izango litzateke, eta gehien komeni zaigun ingurua aukeratzeko gaitasuna izatea.

Nola jakin dezakegu gure ingurua indartzailea edo mugatzailea den? Aztertu beharko dugu gure inguruan zein motako pertsonak dauzkagun. Nik pertsonak hiru taldetan sailkatzen ditut:

  • BERUNAK. Guztiari alde txarra, oztopoak eta arriskuak ateratzen trebeak dira. Pentsamendu ezezkorrek gidatzen dituzte. Egoera oro txar eta latz moduan ikusten dute, eta ez zerbait ondo irtetzea ezinezko dela uste dute.“Zertarako egin behar duzu hori?”, “ Zer behar daukazu?”, “Ez da ongi aterako, egin kasu”. Pertsona horien ondoan egotea laino beltz baten azpian bizitzearen antzekoa da, eguzkirik ikusi gabe bizitzea. Zure animoa eta ilusioa ere belztuko dira eta zalantzak sortuko dizkizute. “Ez ote nabil zuzen?”, “ez ote da ideia ona?”,“arrazoi ote dute?”. Aurrera pausoak egin nahi baditugu, pertsona mota honetatik ihes egin beharko dugu. Edo behintzat ez da ideia ona izango gure ametsak beraiekin elkarbanatzea.

 

  • KORTXOAK. Uretan egurra dabilen moduan ibiltzen dira, korrontearen alde. Ez dute gure ametsa zapuztuko, baina ezta bultzatuko ere.Ez gora eta ez behera. Trebeak dira oharkabeko izaten eta errespontsabilitaterik hartu gabe bizitzen.Ez gaituzte animatuko gure erabakia hartzera eta ez digute oztoporik jarriko, betiere inplikatzen ez badituzu. Inplikazio eske joaten bagara, beren indar guztiak aterako dituzte ardurarik ez hartzeko. “Ondo da, esango didazu”, “kontuz egiten duzunarekin”, “nik ere gustura egingo nuke, baina…”, “bada ez bada ni nagoen bezala geratuko naiz”. Zerbait martxan jarri behar badugu eta aldaketaren bat egiteko prest bagaude, hobe horrelako pertsonekin ez kontatzea. Ez digute galaraziko gure ibilbidea aldatzea edo bide berri bat hastea, baina beren nahiezak kutsatuko gaitu.

 

  • SUZIRIAK. Berenbidea egiten dute, eta kanpoko egoerak ez ditu baldintzatzen beren bidea egiteko. Egoera beraien alde badago, primeran, baina alderantziz bada, beraiek markatuko dute beren bidea.Azken mugimenduen eta berrikuntzen inguruan erne daude, ikasteko prest, eta ez dira aldaketen beldur. Baikortasunak gidatzen ditu, ameslariak dira, eta gure helburu edo ametsei bultzada bat emango diete. Ideia ona da horrelako pertsonez inguratzea eta egiten dutena erreparatu eta ikastea. Gauzak nola egiten dituzten, nola ikusten duten bizitza, nola hitz egiten duten, eta abar. Begiak irekiko dizkigute, eta konturatuko gara aukera asko daudela bizitzaz gozatzeko.

Planteatutako aldaketa pertsonala lortzeko ingurua aukeratzea izango da lan garrantzitsuenetako bat. Izan ere, gure inguruak zeresan handia izango du helburuak lortu edo ez lortzeko garaian.

Honek ez du esan nahi ingurua guztiz aldatu behar dugunik. Baina erne egon behar gara, ezagutu beharko dugu nortzuk diren lagungarri prozesu honetan eta nortzuk ez. Horrela sailkatuko ahal izango dugu norekin eman denbora gehiago eta norekin gutxiago, norekin eduki konbertsazio mota bat eta norekin ez, norekin partekatu ametsak eta norekin ez.

Guztiok daukagu ingurune toxikoren bat, ezkortasunak gidatzen duena, txutxu-mutxuka ibiltzen dena, gure beldurrak indartzen dituena. Ezer onik jasotzen al dugu ingurune horretatik? Energia gehiago ematen digu edo daukadan energia kentzen digu?

Beraz, garrantzitsua da ingurua ondo ezagutu eta aukeratzea aldaketa bat egin nahi badugu, bai barneko aldaketa pertsonal bat zein gure bidean aldaketa bat. Jakin behar dugu nork lagundu eta bultzako gaituen bide horretan gure helburuak lortzeko.

Hemen duzu galdera garrantzitsu bat: Zein inguru izatea komeni zaizu zure aldaketa lortzeko?

SINESMEN INDARTZAILEAK SORTZEN

Gizarteak txikitatik erakutsi digu gure burua modu zehatz batean azaldu behar dugula, eta hori bete nahian nahastu egiten gara. Batzuk direna baino hobeak direla azaldu nahi dute eta beste batzuk berriz, direna baino eskasagoak agertzen dira.

Bi kasuetan alde batera uzten dute benetan zein diren.

Zein ona litzatekeen norbera den bezala azaltzea, bere osotasunean. Norbere gaitasun guztiekin agertzeko aukera izatea, norbera dagokion autoestimuarekin, ez gehiago ezta gutxiagorekin ere.Horretarako, beharrezkoa da gure buruarekiko ditugun pentsamendu eta aurreiritzi mugatzaileak ezabatzea eta sinesmen indartzaileak sortzea.Aitzakiak alde batera utzi behar dira eta orain arte lotuta mantendu gaituzten kateak apurtzea komeni da.

Gure buruarekiko maitasun apur bat agertzea besterik ez da falta, nork maitatu behar gaitu guk geuk baino gehiago? Historian zehar munduan lorpen handienak egin dituztenak beren buruarekiko maitasuna eta konfiantza osoa agertu izan dute, inoiz beren burua zalantzan jarri gabe. Gogoratu, besteak beste, Kalkutako Teresa, Gandhi eta Buda, aurrerapauso eta aldaketa garrantzitsuak lortu zituzten.

Nire buruarekin eta pertsona askorekin lan egin ondoren ikasi dut etsai bortitzena gure buru barruan dagoela, eta ez kanpoan.

Behin gure buruarekiko konfiantza indartzea lortzean eta seguru sentitzean, oso zaila izango da gure bidea egiten jarraitzea ekidingo duen oztoporik topatzea. Gogoratu beti, kanpoko lana egoki egin ahal izateko lehendabizi barruko lana menperatu beharra dagoela. Guztiok izugarrizko dohainak dauzkagu (zuk ere bai) norberebidea erabaki eta egin ahal izateko. Zure kasuan horrela ez bada ez bilatu kanpoan errudunik edo konponbiderik, izan ere, hori guztia zure barruan dago.

Bide onetik ote goazen antzematea erraza da,apur batez geratu eta gorputzak adierazten diguna entzuten badugu. Bakea eta lasaitasuna sentitzenbadugu bide onetik goaz. Ez bada hala, baliteke egiten ari garen bide hori ez izatea guztiz egokia. Garrantzitsua da beraz adi egon eta gorputzak adierazten digunariarretaz erreparatzea.

Autoestimu hitza aztertzen badugu, hitzak berak argi erakusten digu esanahia: “auto” + “estimu”. Hau da,  norberak bere buruarekiko daukan estimua. Ez ingurukoek gurekiko duten estimua, baizik eta guk geuk daukaguna. Gure buruarekiko ditugun pentsamendu eta sinesmenak. Ez daukagu inori ezer demostratu beharrik. Helburua norberaren bertsiorik hoberena lortzea izan behar da beti, baina ez inguruko inori ezer demostratzeko, baizik eta norbera bere buruarekin gustora eta harro sentitzeko.

Besteen balorazioen zain bagaude, beti eskean eta iritsi ezinik ibiliko gara. Onartzen bagaituzte ondo sentituko gara, baina ez bagaituzte onartzen lurra jo eta burumakur geldituko gara. Beti esperoan, aske izan ezinik.

Dudarik gabe guztioi gustatzen zaigu kanpoko onarpena edo txaloak jasotzea, niri ere bai, baina ezin gara horren menpe egon. Etortzen badira primeran, eta bestela gure bidea egiten jarraitu behar dugu,gure balioa txalo horien araberakoa izan gabe. Norberak badaki zenbat balio duen, inork esateko beharrik gabe.

Hainbat arlotan norberaren autoestimua agerian geratzen da: osasuna, dirua, erlazioak, familia eta lana. Nola ikusten dituzu zure bizitzako arlo horiek? Nola sentitzen zara? Zure barneak zer esan edo adierazten dizu horietako bakoitzean?

Sinesmen indartzaileak eta autoestimu sanoa dituena bakean bizi da, ez du besteen babesik behar, pentsatzen duena eta erabaki duen bizimodua askatasun osoz eta liskarrik gabe azaltzen ditu. Umiltasunez jokatzen du eta ez du bere burua inorekin konparatzen. Bere burua errespetatzen du, baina gainontzekoak ere errespetatzen ditu.

Azkenean, gure buruarekin liskarra daukagun bakoitzean konturatu behar gara ez garela gure burua maitatzen ari, ez dugula gure burua onartzen. Eta ez gara kontziente gure burua dela daukagun altxorrik preziatuena. Beraz, onartu eta maitatu zure burua merezi duen bezala, zaindu eta azaldu zaitez osotasunean, ezkutatu gabe.

Hemen duzu galdera garrantzitsu bat: Zertarako behar dut kanpoko onarpena, eta zer prezio ordaintzen ari naiz hori lortzeko?

BIZILAGUNEN BILERA

Bizilagunen arteko bilera egitea proposatzen dut. Barnean ditugun bizilagunen arteko bilera bat, hain zuzen ere. Goiko bizilagun garuna, beheko bizilagun bihotza eta administratzailea, ZU.

Kalkutako Teresak esan zuen moduan: “Pertsona baten lanik zailena goiko eroa kontrolatzea da”

Goiko bizilaguna garuna edo zentzua da. Serioa, zentzuduna, koherentea, beldurtia, lotsatia eta kontserbadorea da. Asko daki, esperientzia dauka eta erraz ikusten du arriskua.Beheko bizilaguna aldiz,bihotza edo emozioa da. Alaia eta ameslaria da eta ilusioz eta maitasunez beteta dago. Bizitza polit ikusten du, maitatzea eta maitatua izatea gustatzen zaio eta gauza txikiei garrantzia ematen die.

Askotan gertatzen zaigu gure barruan dena korrika eta nahastuta dabilela. Alde batetik, burua bere pentsamenduekin eta kezkekin, eta bestalde bihotza bere alaitasun edo tristurekin. Denak nahastuta, denak elkarren aurka.Emozioak norabide batean doaz eta burua berriz korrika norabide horren ondorioak zein izango diren arrazoitzen. Eta tartean ZU, guzti horren jabe eta arduradun.

Konturatzen al zara zu ez zarela zure burua eta ez zarela zure emozioa? Zu bion tartean dagoen pertsona zara, hain ezberdinak diren bi bizilagun horiek kudeatu behar dituena. Baina hori guztia kudeatzea helburu duen bide horretan, hausnartzen al duzu zer nahi duzun edo nora joan nahi duzun? Edo lehen aipatu bezala, biribilgune batean bueltaka al zabiltza noraezean?

Uste dut gehienetan ez dugula nahikoa denbora igarotzen hausnarketa hori egiten, ez dugula gure bizilagunen arteko bilerarik egiten, ez dugula barneak garrasika esaten diguna entzuten. Nire saioetan askotan horren justifikazio moduan “ez daukat denborarik” entzuten dut. Korrika gabiltza, nora goazen jakin gabe, eta ez daukagu denborarik apur batez gelditu eta nora joan nahi dugun pentsatzeko? Zer iruditzen zaizu?

Aspaldian konturatu nintzen ez dutela arrakasta gehiago izaten gauza asko egiten dituzuten pertsonek, baizik eta gauza egokiak eta erritmo egokian egiten dituztenek baizik. Azken horiek gainera ezaugarri komun bat izaten dute: beren denbora eta helburuak kudeatu eta planifikatzeko denbora hartzen dute.

Denbora esku artean daukagu, goizero daukagu denbora hori nola kudeatu erabakitzeko aukera, baina askotan ez dugu modu egokian egiten. Denbora oso erraz eralgitzen dugu eta behar dugunerako ez zaigu geratzen.Kontu korrontea begiratzen dugun moduan begiratuko bagenuke bizitza eta gelditzen zaigun denbora etengabe jaisten doala ikusiko bagenu, agian apur batez gelditu, barneak esaten diguna kontutan hartu eta denbora horrekin zer egin nahi dugun hausnartuko genuke.

Zure barnean dauden goiko eta beheko bizilagunek diotena entzutera ausartzen zarenerako ideia batzuk dituzu hemen:

  • Ez dago denerako denborarik. Beraz, zertan igaro nahi duzu denbora?
  • Nire osasunaren mesederako ezetz esaten ikasi behar duzu, modu onean, baina EZ.
  • Zerk lapurtzen dizu denbora? Zertan igarotzen duzu? Norentzat erabiltzen duzu?
  • Nondik aterako duzu zuretzako denbora?
  • Gogoratu: lehendabizi beti garrantzitsuena. Zer da zuretzat garrantzitsuena?
  • Planifikatu eta antolatu zure denbora eta helburuak.
  • Besteei dagozkien zereginak besteentzako utzi.
  • Egin gauzak ondo eta txukun, baina ez ibili perfekzioaren bila beti.
  • Ez galdu denbora hara eta hona noraezean.
  • Kendu bidetik oztopatzen zaituen edozer: gauzak, lanak, inguruak, pertsonak…

Denbora gehiegi pasatzen dugu hainbeste garrantzirik ez duten gauzetan edo pertsonekin, benetan garrantzia dutenak alde batera utzita. “Egin gehiago egin behar duzuna eta gutxiago egin behar ez duzuna”. Xamurra eta erraza dirudi, ezta? Ba, animo! Budistek esaten duten bezala, gaur gaurkoa eta bihar biharkoa eginez, iritsiko zara. Ez saiatu gaur hilabete osokoa egiten.

Ez badiogu buruak eta bihotzak etengabe adierazten digunari kasurik egiten eta ez badugu bien arteko bilera egiteko denborarik hartzen, azkenean modu batera edo bestera esaten dutena entzunaraziko digute. Hau da, iritsiko da momentu bat non gorputzeko alarmak piztuko zaizkigun: beldurrak, antsietatea, kezkak, urduritasuna, estresa eta abar. Horiek guztiak azaleratzea da gure gorputzaren abisua, barnealdeari kasurik egiten ari ez garela esaten diguna.  Gure erabakia izaten da begiak eta belarriak itxi eta aurrera jarraitzea.

“Baina zer egin dezaket horren aurrean edo nola entzun dezaket barneak dioena?” esaten didate askotan. Modu ezberdinak daude, besteak beste,meditazioa, bakardadean egon eta pentsatzea, norberaren jarreren inguruan hausnartzea, gorputzak bidaltzen dizkidan seinaleei arretaz erreparatzea eta lagungarri diren irakurketak egitea. Norberak bere modua bilatu behar du.

Askotan buruan bueltaka dabiltzan ametsak lortzeko lehen pausua horixe izaten da: gelditu, barnealdeak dioena entzun, hausnartu, benetan nahi duguna zehaztu eta ekin.

Egia da ez dela erraza egunerokotasuneko biribilgunetik irtetea. Baina hausnartzeko tarte bat hartu baduzu, lehenengo pausua egina daukazu, zorionak! Zailena egin duzu, eta hemendik aurrerakoa poliki-poliki pausu txikiak egiten joaten datza.

Guzti honen oinarria norberaren gaitasunaz ohartzea eta kontzientziatzea da. Izan ere, arazoak kanpoan daude, baina arazo horien konponbideak aldiz barnean daude. Zure baitan daukazu zure arazoen konponbidea, baita zure helburu eta ametsak lortzeko bidea ere. Eta badakit hori guztia kudeatzeko gaitasuna ere badaukazula. Guztiok daukagu.

“Nola jakingo dut erabakitako bidea zuzena den?” Jakingo duzu. Zure barnealdeak dioena entzuten ikastean berak esango dizu egiten ari zaren bidea zuri dagokizun edo beste norbaiten bidetik zoazen.Zure gaitasunen jabe zarenean izugarrizko indarra izango duzu. Buruak daukan indarra eta ahalmena ikaragarria da, bide onean jarriz gero edozer lortzeko gai da. Baina kontuz, bere kasa utziz gero edo kasurik egiten ez bazaio, edozer zapuzteko gai da baita ere.

Hemen dituzu galdera edo ariketa garrantzitsu pare bat:

Non eta noiz egingo duzu bizilagunen arteko bilera?Zer adierazten dizute orain zure bizilagunek?

BIRZIKLATZEKO GARAIA DA

Uda giroan sartu berri gara eta momentu egokia da atseden hartu eta gure barnealdea birziklatzeko. Urtean zehar gauza berriak egin eta ikasten saiatzen gara, berritasun horretan zerbait hobea lortuko dugulakoan. Baina batzuetan komenigarria da apur batez geratu, barruan daukaguna berreskuratu, gure buruarekin kontaktuan jarri eta norbere buruarekin bakeak egitea.

Lehenago ere askotan aipatu izan dut “kontziente” hitza. Edozein aldaketa aurrera eramateko ezinbestekoa da kontziente izatea, eta galderen bidez norbere kontzientzia horretara hurbiltzen saiatzen gara erabaki egokienak hartzeko helburuarekin.

Gaurkoan urtearen errepaso txiki bat egin nahi dut, ikusteko ea norbera kontziente izateko zenbat gauza aipatu ditugun eta horietako zenbat jarri ditugun martxan:

· PLAN BAT IZAN. Zein garrantzitsua den  gure bizitzarako. Plana edo helmuga  argi badaukagu errazago iritsiko gara nahi dugun leku horretara. Udako oporrak bezala, adibidez: nora joan nahi dugun badakigu eta mapa bat badaukagu, bidea jarraitzea besterik ez da geratzen, lehenago edo beranduago iritsiko gara.

· SINESMENAK ZALANTZAN JARRI. Gure sinesmenen arabera izango gara  gai  edo ez gai. Gure sinesmenek mugatzen gaituzte gehienetan edozein helburu lortzeko garaian. Askotan komenigarria da gure buruaren pentsamoldea aldatzea. Henry Ford-ek aspaldi esan zuen moduan:

“Gai zarela pentsatzen baduzu edo gai ez zarela pentsatzen baduzu, bi kasutan arrazoi izango duzu”

· BELDUR NAIZ. Beldurra da gure buruarentzat beste freno nagusienetako bat. Beldurrak atzera bultzatzen gaitu eta askotan ez digu buruan edo bihotzean daukagun hori egiten uzten. Lagungarri da egunero beldurra sentiarazten digun zerbait egiten saiatzea. Ez du beste munduko ezer izan beharrik, gauza txikiak izan daitezke. Eta hori egiteko gai bagara, laster izango dugu konfiantza gehiago gure buruarengan.

· NI HORRELAKOA NAIZ. Hainbeste errepikatzen dugun esaldi hau ere gure beldur eta sinesmen mugatzaileen seinale argia da. Inor ez da “horrelakoa”. Horrelakoak bihurtu gara komeni zaigulako, eta askotan ez dugu aldatzeko intentziorik. Baina guztiok alda dezakegu izaera, baita zuk ere.

· MOZORROAK KENDU. Bizitzan zehar askotan mozorrotuta joaten gara. Lekuan lekuko mozorroa, momentu oro egoki datorkigun mozorroa. Batzuetan mozorro arinak eramaten ditugu eta ez digu karga gehiegirik suposatzen, baina bestetan izugarrizko mozorroak jantzita joaten gara, benetan gu garena guztiz estali eta alde batera utzita.

Mozorrotzearen arrisku nagusiena mozorroarekin bat egitea da eta azkenean gu benetan zein garen ahaztea. Zaila izan daitekeen arren, garen bezala azaldu gaitezkeenean lasaitasuna eta bakea lortuko dugu gure buruarekin, inongo mozorrorik janzteko beharrik gabe. Saiatu mozorrorik gabe bizitzen.

· ZORTEA EDO ZORTE ONA. Zortearen kontua ere norberaren lana da. Zortea noiz etorriko zain egon gaitezke ezer egin gabe, edo zorte onaren bila joan gaitezke lehen aipatutako planarekin eta gure beldurrak eta sinesmenak gaindituz. Azken batean jarrera kontua da. Zortearen bila goazenean ez dakigu ziur aurkituko dugun, baina ziur jorratutako bidea askoz ere aberatsagoa izango dela, eta baliteke bilatzen ari garen hori aurkitzea ere.

· ARAZOAREN PARTE EDO KONPONBIDEAREN PARTE. Hau ere, zortea bezala, norbere jarreraren araberakoa da. Gure inguruan maiz ikusiko dugu egun guztia kexaka igarotzen duen jendea. Horrelako pertsonentzako dena egoten da gaizki eta beti ingurukoen errua izaten da. Ez dute inongo konponbiderik proposatzen, soilik gainontzekoena  kritikatzen dute. Horiek arazoaren parte lirateke.

Beste aukera, konponbidearen parte izatea da: gauzak egiten saiatu, konponbideak proposatu eta aurrera eraman, ingurukoei lagundu, eta abar. Askotan nahastuko dira, eta noski, ez zaie saiatutako guztia nahi bezala aterako, baina batzuetan asmatzen dute edo gauza ikaragarriak egiten dituzte. Horrela, beren buruarentzat zein ingurukoentzat onura izugarria lortzen dute. Beraz, kasu honetan ere norberaren esku dago zein aldetan jarri.

· KENDU BIDEKO HARRIAK. Bizitzak berak nahikoa harri jartzen dizkigu bidean eta nahikoa lan daukagu harri horiek gainditzen. Beraz, zertarako jarri harri edo oztopo gehiago?

Beti daukagu inguruan egun osoa kexaka igarotzen duen norbait, humore txartua, guztiaren alde txarra ikusten duena, goiz eguzkitsua ikusita ere arratsaldean euria egingo duela esaten duena.  Horrelakoa zarela uste baduzu,  esan “nahikoa!” zure buruari eta aldatu zure jarrera gaurtik hasita. Zure onerako izango da, baita  ingurukoentzako ere. Inguruan horrelakoren bat baduzu, berriz, kontuz. Ihes egin lehenbailehen, berun zatiak bezalakoak baitira, eta beraiekin batera ondoratuko zaituzte. Sailkatu nolako pertsonak nahi dituzun zure alboan, argia pizten dutenak edo iluntasunean gustura daudenak.

· ZEIN AURPEGI JANTZIKO DUT. Beste behin ere, norberaren jarrera kontua. Egunero etxetik atera aurretik aukeratzen dugu zein arropa jantzi, nola orraztu eta zer itsura azalduko dugun gainontzekoen aurrean, baina gutxitan egiten dugu geldialditxo bat gure jarrera nolakoa izango den erabakitzeko: alaitsua, borondate onekoa, lagunkorra, gertukoa, …  Hori guztia ere gure esku dago. Lehen aipatu bezala, ezin dugu esan “ni horrelakoa naiz” eta momentuan pentsatu gabe barrutik ateratzen zaiguna askatu. Erabaki dezakegu zer askatu nahi dugun, loreak edo gorotza.

· ARRAZOIA NIK DUT. Gure arrazoiarekin bueltaka beti. Bakoitzak bere arrazoia duela ikasten dugunean, eta norberak arrazoi hori izan eta defendatzeko eskubidea duela onartzean, izugarrizko bakea lortzen dugu gure buruarekin.

Bakoitzak bere ikuspuntuaren araberako arrazoia daukagu, eta egokiena litzateke jakitea nik nire arrazoia badudala, baina gainontzekoen arrazoiak entzuteko irekita edo prest egotea gutxienez. Beraz, edozein arlotan ez bagara adostasunera iristen, interesagarria da onartzea “ados gaudela ez garela adostasunera iritsi”.

· GOZATU ETA OPARIAK EGIN. Komenigarria da gure inguruan dagoen guztiaz gozatzen ikastea: eguzkia, haizea, euria, lurra, musika, isiltasuna, itsasoa, mendia, irakurketa, usainak… Hainbat doako gauza dauzkagu egunero gure inguruan eta askotan konturatu gabe pasatzen dira, edo ez ditugu baloratzen. Bestalde, opariak egiten jakitea ere garrantzitsua da: hitz goxo bat, besarkadak, muxuak, eskutitzak, txalo bat, bisita bat, eta abar. Doakoak diren detaile txiki/handi horiek edonork opari bezala jasoko lituzke.

Bi joera horiek ere gure esku daude ,eta aurretik aipatu bezala beharrezkoa da gelditu, norbere barrura begiratu eta erabakitzea nolako jarrera izan nahi dugun.

Uda momentu egokia da eguneroko erritmotik atera eta hausnartzeko nola jokatuko dugun gure buruarekin zein gainontzekoekin. Ez galdu aukera, ez baitakigu noiz izango den azken aukera, eta hemen gaudenez, aprobetxa dezagun uda eder bat igarotzeko, barruan dugun gauza pila hori berreskuratu eta birziklatzeko, eta gure buruarekin gustura egoteko. Hori da lehen urratsa, norbera bere buruarekin gustura egotea, izan ere “daukazuna ematen dugu, ez daukaguna ezin dugu eman”.

Betiko lez: Sinplea. Ez erraza, baina bai sinplea.

PELIKULA: TOCANDO EL VACIO

LIBURUA: UN LUGAR LLAMADO DESTINO (Javier Iriondo)

Ni horrelakoa naiz. Edo ez?

Ez gutxietsi zure burua “horrelakoa naiz“ esanez. Orain arte zure buruak nola pentsatu duen eta zure ekintzak nolakoak izan diren zuk zeuk sortutako sinesmenen ondorioa da. Baina zu ez zara sinesmenek kontrolatzen duten pertsona hori, hori zarena uste duzuna da. Egokiagoa da esatea “Ni horrelakoa izaten ari naiz baina alda naiteke”. Goizero duzu aukera nolakoa izango zaren erabakitzeko eta aukeraketa kontzienteki egin dezakezu.

Zurekiko dituzun sinesmenak aldatuz zure autoestimua eta konfiantza hobe ditzakezu.Ez da erraza urteetan zehar gure buruan finkatu diren sinesmenak aldatzea, txikitatik gu nola garen esan diguten hori aldatzea. Seguruenik zure buruarekiko duzun ikuspuntua besteek zugan ezarritakoa da. “Ni horrelakoa naiz” esaten dugunean “horrelakoa naizela esaten dute” adierazten dugu.Nahiz eta egia den txikitatik sinesmenak barneratzen ditugula, horrek ez du esan nahi haiekin kargatu behar dugunik bizitza guztian zehar. Are gehiago, entrenamendu piska batekin alda daitezke.

Lehendabiziko lana zure burutik “ni horrelakoa naiz” esaldia kentzea da, bai adiera positiboa zein negatiboa.

Zuk erabakitzen duzu nolakoa izan nahi duzun, ez da geneetan idatzita datorren ezer, ezta zure familia, ingurune edo lurraldearen araberako ezer. Zure esku dago zure bertsiorik onena zein den erabakitzea eta hori lortzeko lanean hastea.

Ezagutzen ditut pertsonak seme-alabei edo bikoteari modu txarrez hitz egiten diotenak eta “ni horrelakoa naiz” esanez justifikatzen dutenak. Baita bikotea beste norbaitekin ikusi eta haserretzen direnak eta “ni horrelakoa naiz” esanez egoera bidezkotzen dutenak ere. Badira ere inoiz esker edo maitasun keinurik adierazten ez dutenak “horrelakoak direlako”. Guztiok daukagu koadrilan bere buruarekin gustura egoteko gainontzekoei barre egin behar diena, eta “horrela delako” onartzen dugu.

Pertsona horiek guztiak egunen batean horrela izatea erabaki zuten, eta ingurukoek horrelakoak direla onartu dute. Baina nik ezin dut onartu “ni horrelakoa naiz” horregatik dena justifikatzea, izan ere, nahi izanez gero alda ditzakete jarrera horiek. Baina aldatu ahal izateko lehenengo pausua aldatu nahi izatea eta aldaketan sinestea da, eta hor egoten da askotan arazoa.

Askotan berdin jarraitzeko arrazoi bakarra lotsa eta ingurukoek ez onartzeko beldurra izaten da. Barneratuak dauzkagun sinesmen batzuk izugarrizko zama izan daitezke gure bizitzarako. Pentsamendu horiek toxikoak eta mugakorrak dira, eta gure autoestimua gutxitzen dute. Zer egingo zenuke esango banizu egin nahi dituzun aldaketak egin eta nahi duzun bidea hartzeko klik bat soilik nahikoa dela? ZUK sortu duzu zaren guztia, beraz, ZUK sortu dezakezu ZU berri hori, zure esku dago eguneroko egoerak eta jarrerak kudeatzea.

Programazio neurolinguistiko edo PNL-n ondorengo esamoldea asko erabiltzen da: “mapa ez da lurraldea”. Horrek esan nahi duena da ikusten dugun kanpoaldeko mundua ez dela egiazko mundua, bakoitzak bere pentsamendu eta ikuspuntuekin eginiko interpretazio bat besterik ez da. Bestela, guztiok berdina ikusi eta sentituko genuke, eta ez da hala.

Orduan, zergatik ez dugu gure burua modu hobe batean irudikatzen eta ez gara ikuspuntu horrekin bizitzen?Zenbat pertsona ezagutzen ditugu izugarrizko gabezia fisiko edo psikologikoekin, “ni horrelakoa naiz” pentsatzeari uko egin diotenak eta sinestezinak diren gauzak lortzen dituztenak? Egunero guztiontzako eredudira pertsona horiek.

Zenbat pertsona ezagutzen ditugu bere bizitzan zehar era batekoak izan direnak eta esperientzia zehatz bat pasa ondoren (mingarria gehienetan) guztiz aldatzen direnak eta beste era batera jokatzen dutenak? Errazagoa da sinesmen berri bat sortzea eta egunero lantzea, “ni horrelakoa naiz” esan eta bizitza guztian zehar karga hori eramatea baino.

Argi izan behar dugu norbera ez dela bere jokaera. Jokaera beti alda dezakegu nahi izanez gero. Bai, BETI.

Guzti hori aurrera eraman ahal izateko beharrezkoa da norberak bere buruarekiko distantzia piska bat hartzea, identifikatzea zein diren pentsamolde eta sinesmen mugatzaileak, eta erabakitzea horietako zeintzuk aldatu behar diren norberaren bertsiorik onena azaltzeko.

ARIKETA:

Hartu papertxo bat eta idatzi zer jokaera edo pentsamolderekin ez zauden gustura zure egunerokotasunean. Alboan idatzi ezazu nolakoa izatea gustatuko litzaizukeen. Eta azkenik har ezazu tarte bat hausnartzeko.

LIBURUA: 20 pasos hacia adelante (Jorge Bucay)

PELIKULA: Pequeñas mentiras

ABESTIA: Voy a vivir (El sueño de Morfeo)

ALDAKETA PERTSONALA: IZAN ZAITEZ ZU BERRI BAT

Bizitza berri edo desberdin bat nahi badut, pertsona berri edo desberdin bat izan behar dut.

Ez dago beste biderik, segituan konturatuko zara. Gauza berriak lortzekotan, gauza berriak egin behar dira. Desberdin sentitzekotan, desberdin pentsatu behar da. Horixe da bizitzaren leloa. Jende asko da beren egoera aldatzeko bizitza aldatzeko zain geratzen direnak, ingurukoak aldatzeko zain egoten direnak beren zoriontasuna lortzeko. Baina da ez horrela. Ingurukoa aldatzeko zain bagaude, ingurukoen bizitzako parte izango gara, eta ez gu geure osotasunean.

Lehen aipatu bezala: lehenik sinesmenak, gero pentsamenduak, ondoren emozioak eta azkenik jarrerak. Zentzu horretan egin behar dugu aldaketa, gure aldaketa propioa, ez beste inorena. Modu horretan  iraunkorra izango da aldaketa, eta gure egiazko edo amestutako bizitza lortu ahal izango dugu.

Nire saioetan ikusitakoan oinarrituz, kezka nagusiak honako hauek izaten dira: erlazioak, dirua, maitasuna, bakea, osasuna, beldurrak eta tristura. Guzti horren konponbidea norberaren aldaketa pertsonala da. Jendearekin egon, ekintzailea izan, gertuagoa edo maitekorragoa izan, lasaiagoa, osasuntsuago bizi, beldurrak eta emozioak onartu eta kudeatu. Horiek dira aurreko arazoen konponbideak, eta guztietan norberaren aldaketa da oinarria, ingurukoen esku ezer utzi gabe.

Aldaketa egitea lortzen badugu, emaitzak beren kabuz etortzen dira, eta konturatu gabe bizitza berri batean aurkitzen dugu gure burua, bide berri bat jorratzen.

Ez al zaizu gertatzen adibidez, kotxe bat erostera zoazeneanzurea bezalako pila ikusten dituzula inguruan? Honekin berdin gertatzen da. Ikuspuntua edo bizitza begiratzeko betaurrekoak aldatzen dituzunean, aurrean topatuko duzuna ere guztiz ezberdina izango da.

Batzuetan apur bat kosta dakiguke, izan ere, gure buruan erresistentzia mekanismoak ditu. Lehengoari indarrez lotuta egoten gara eta zaila egiten zaigu zaharra askatu eta berriari heltzea. Beldurra dago horren oinarrian.

Guzti horren alde positiboa zera da, gure esku dagoela. Sinesmenak eta pentsamenduak aldatzeko gai bagara, gainontzeko guztia ere alda dezakegu. Beraz, gure bizitza aldatzeko gai izango gara. Egoera honen aurrean ez du balio “ni horrelakoa naiz” esatea. “Ni horrelakoa nintzen eta aldatzen ari naiz” pentsatu eta esan behar dugu. Ez izan zaren (edo zinen) bezalakoa, zu berri eta hobeagoa baizik.

Ziur naiz hori dela zure desioa, bestela ez zenukeliburu hau izango eskuetan. Horrek ez du esan nahi guztiz aldatu behar duzunik, ezta izan zaren guztia pikutara bota behar duzunik. Ez, inola ere ez. Momentu hotan balio ez dizuna soilik aldatu behar duzu. Arropa zaharrekin gertatzen den bezala. Zertarako gorde armairuan erabiltzen ez ditugu arropak, lekua kentzeko besterik ez badute balio. Sinesmenekin berdin gertatzen da. Balio ez digutenak, bizitza oztopatzendigutenak, egunen batean baliagarri izan zirenak, baina gaur kaltegarriak direnak, birziklatu egin behar dira.

Nire hitzaldi eta tailerretan asko lantzen dugun arloa da hori, eta liburu honetan ere oso garrantzitsua da. Uste duguna baino askoz ere gaitasun gehiago daukagu, uste duguna baino hobeagoak gara eta uste duguna baino baliabide gehiago dauzkagu esku artean. Ziur naiz. Badakit guztion barnean izar dirdiratsu bat dagoela. Baina izar hori aurkitzeko bilatu egin behar da.

Zenbat ezagun eta lagun ezagutzen ditugu lanean, ikasten, zorrak ordaintzen, bizi gabe daudenak egunen batean bizitzeko itxaropenarekin. Beste batzuk berriz bizitza bizitzen dute, beren bizitza nolakoa izatea nahi duten erabakitzen dute eta bide horri ekiten diote, egunero bizitzaz gozatuz, eta etorriko denaz hainbeste arduratu gabe. Izan ere, nork daki etorkizun hori iritsiko den?

Uste dut esfortzua egin eta gure bidea amestutako bizitza horretara bideratzeak merezi duela, bideaz ere gozatu ahal izateko. Zure esku dago, bide hori zure zain dago, zuk lehen pausu hori noiz emango zain. Eta horretarako beharrezkoa da aldaketa pertsonala eta zu berri bat izatea.

Hemen duzu galdera garrantzitsu bat: Nolakoa da zure ametsetako bizitza hori?

EMOZIOAK: EZEZAGUN HORIEK

Guztiok dauzkagu emozioak eta guztiok sentitzen ditugu, baina oso gutxik onartu eta kudeatzen dituzte. Ez digute irakatsi zer diren, nola azaltzen diren eta nola ulertu eta onartu behar ditugun.Eta batez ere, ez digute irakatsi nola kudeatu behar ditugun.

Hiztegiak dio emozioak “buruaren astintze edo nahastea” direla, “sentimendua, pasioa edo edozer buruko aldarte sutsu edo urduria”.Nire iritziz, Daniel Golemanekdioen moduan, definizio hori pentsamendu eta sentimenduetara zuzenduta dago. Emozioen mundua askoz ere zabalagoadela uste dut.

Alde batetik, guztiok ezagutzen ditugun emozioak edo emozio arruntak daude. Besteak beste, haserrea, tristura, beldurra, alaitasuna, maitasuna, harridura, nazka eta lotsa. Baina hauetako bakoitzak beste emozio ugari dauzka atzetik, eta horiek ez dira hain ezagunak. Esate baterako, jeloskortasuna, itxaropena, kemena, fedea, barkamena, nagitasuna eta abar luze bat.

Emozioak bat batean sortzen dira. Batzuetan erne egonez gero badatozela nabari genezake, baina beste batzuetan konturatzen garenerako sortu eta azaleratzen dira, kontrolatzeko aukerarik izan gabe. Askotan emozio horien ondorioak denboran zehar gure barnean gelditzen dira, eta horrek eragiten du pertsonak alaitsuagoak, tristeagoak, beldurtiagoak, eta beste milaka modutakoak izatea.  Baina batzuetan, desorden emozionalak ere egon daitezke, esaterako depresioa edo antsietatea.

Orain dela gutxi arte, hezkuntza-planetan ez dira emozioak eta beren kudeaketa barneratu. Izan ere, askoz ere garrantzia gehiago izan dute matematikak, historiak edo hizkuntzek. Emozioak beti alde batera utzi izan dira, eta emozioen ezagutza eta kudeaketan analfabeto bihurtu gara. Ondorioz, egunerokotasunean liskar mordoa izaten dugu ingurukoekin eta batez ere gure buruarekin. Emozioak kudeatzen ikasiko bagenu, eta hori guztia normaltasunez sentitu eta azaltzen jakingo bagenu, gure buruarekin erlazio sanoagoa izango genuke.

Emozioak kudeatzeko modurik egokiena barnean ditugun mugimendu horiei arretaz erreparatzea da, baina horren aurrean erreakzionatu edo sentitutako hori epaitu gabe. Sokratesek zioen moduan: “Ezagutu zaitez zu”.Gure burua ezagutzea da emozioak kudeatzeko sekretua edo gakoa. Gure buruarekiko distantzia pixka bat hartu eta kanpotik begiratzen badiogu, gure sentimendu edo emozioak kontzienteki atzemango ditugu. Hori da emozio-kudeaketaren lehen pausoa.Behi hori lortuta, autokontrola da hurrengo pausua. Horrek aske bizitzen lagunduko digu, emozioen menpe egon gabe.

Emozioen arloaren inguruan hiru motako pertsonak ezagutzen ditut:

  • Emozioez kontziente dena. Emozioak kudeatzeko gai diren pertsona dira, pertsona seguruak. Psikologikoki sano, indartsu eta baikorrak. Guztiok bezala, momentu ilunak ere izaten dituzte, baina normaltasunez jokatzen dute horren aurrean, zalapartarik gabe. Ondorioz, berehala lortzen dute tuneletik irten eta normaltasunera itzultzea.
  • Emozioak karga moduan hartzen dituztenak. Kontziente dira beren emozioez, baina horren aurrean ezin dela ezer egin uste dute. Emozioak hor daude, baina ezin denez ezer egin aldatzeko, karga bat bihurtzen dira.
  • Emozioen menpe preso daudenak. Ezin dira beren emozioetatik askatu, eta bizitza osoa igarotzen dute emozioek sortutako sentimendu eta pentsamenduekin bueltaka. Ez dute beren burua emozioak kudeatzeko gai ikusten, eta ezin dira sentimendu ezezkorretatik bereizi.

Garrantzia asko ematen zaio arrazionalki hartzen diren erabakiei, baina bat batean barnetik emozioak sugar moduan azaleratzen direnean, arrazionaltasuna ez da oso baliagarri izaten. Momentu erabakigarrietan bihotzak buruak baino indar gehiago izaten du, eta askotan emozioek argitzen digute bidea. Onerako zein txarrerako.

Hemen dituzu galdera garrantzitsu batzuk:Zein dira gehien jasaten dituzun emozioak?Zein emozio kudeatzen ikasi nahiko zenuke?