Entradas

EMOZIOAK: EZEZAGUN HORIEK

Guztiok dauzkagu emozioak eta guztiok sentitzen ditugu, baina oso gutxik onartu eta kudeatzen dituzte. Ez digute irakatsi zer diren, nola azaltzen diren eta nola ulertu eta onartu behar ditugun.Eta batez ere, ez digute irakatsi nola kudeatu behar ditugun.

Hiztegiak dio emozioak “buruaren astintze edo nahastea” direla, “sentimendua, pasioa edo edozer buruko aldarte sutsu edo urduria”.Nire iritziz, Daniel Golemanekdioen moduan, definizio hori pentsamendu eta sentimenduetara zuzenduta dago. Emozioen mundua askoz ere zabalagoadela uste dut.

Alde batetik, guztiok ezagutzen ditugun emozioak edo emozio arruntak daude. Besteak beste, haserrea, tristura, beldurra, alaitasuna, maitasuna, harridura, nazka eta lotsa. Baina hauetako bakoitzak beste emozio ugari dauzka atzetik, eta horiek ez dira hain ezagunak. Esate baterako, jeloskortasuna, itxaropena, kemena, fedea, barkamena, nagitasuna eta abar luze bat.

Emozioak bat batean sortzen dira. Batzuetan erne egonez gero badatozela nabari genezake, baina beste batzuetan konturatzen garenerako sortu eta azaleratzen dira, kontrolatzeko aukerarik izan gabe. Askotan emozio horien ondorioak denboran zehar gure barnean gelditzen dira, eta horrek eragiten du pertsonak alaitsuagoak, tristeagoak, beldurtiagoak, eta beste milaka modutakoak izatea.  Baina batzuetan, desorden emozionalak ere egon daitezke, esaterako depresioa edo antsietatea.

Orain dela gutxi arte, hezkuntza-planetan ez dira emozioak eta beren kudeaketa barneratu. Izan ere, askoz ere garrantzia gehiago izan dute matematikak, historiak edo hizkuntzek. Emozioak beti alde batera utzi izan dira, eta emozioen ezagutza eta kudeaketan analfabeto bihurtu gara. Ondorioz, egunerokotasunean liskar mordoa izaten dugu ingurukoekin eta batez ere gure buruarekin. Emozioak kudeatzen ikasiko bagenu, eta hori guztia normaltasunez sentitu eta azaltzen jakingo bagenu, gure buruarekin erlazio sanoagoa izango genuke.

Emozioak kudeatzeko modurik egokiena barnean ditugun mugimendu horiei arretaz erreparatzea da, baina horren aurrean erreakzionatu edo sentitutako hori epaitu gabe. Sokratesek zioen moduan: “Ezagutu zaitez zu”.Gure burua ezagutzea da emozioak kudeatzeko sekretua edo gakoa. Gure buruarekiko distantzia pixka bat hartu eta kanpotik begiratzen badiogu, gure sentimendu edo emozioak kontzienteki atzemango ditugu. Hori da emozio-kudeaketaren lehen pausoa.Behi hori lortuta, autokontrola da hurrengo pausua. Horrek aske bizitzen lagunduko digu, emozioen menpe egon gabe.

Emozioen arloaren inguruan hiru motako pertsonak ezagutzen ditut:

  • Emozioez kontziente dena. Emozioak kudeatzeko gai diren pertsona dira, pertsona seguruak. Psikologikoki sano, indartsu eta baikorrak. Guztiok bezala, momentu ilunak ere izaten dituzte, baina normaltasunez jokatzen dute horren aurrean, zalapartarik gabe. Ondorioz, berehala lortzen dute tuneletik irten eta normaltasunera itzultzea.
  • Emozioak karga moduan hartzen dituztenak. Kontziente dira beren emozioez, baina horren aurrean ezin dela ezer egin uste dute. Emozioak hor daude, baina ezin denez ezer egin aldatzeko, karga bat bihurtzen dira.
  • Emozioen menpe preso daudenak. Ezin dira beren emozioetatik askatu, eta bizitza osoa igarotzen dute emozioek sortutako sentimendu eta pentsamenduekin bueltaka. Ez dute beren burua emozioak kudeatzeko gai ikusten, eta ezin dira sentimendu ezezkorretatik bereizi.

Garrantzia asko ematen zaio arrazionalki hartzen diren erabakiei, baina bat batean barnetik emozioak sugar moduan azaleratzen direnean, arrazionaltasuna ez da oso baliagarri izaten. Momentu erabakigarrietan bihotzak buruak baino indar gehiago izaten du, eta askotan emozioek argitzen digute bidea. Onerako zein txarrerako.

Hemen dituzu galdera garrantzitsu batzuk:Zein dira gehien jasaten dituzun emozioak?Zein emozio kudeatzen ikasi nahiko zenuke?